Temporary exhibitions

Jun 25
Oct 10
Kotoiaren emakumeak irudi nagusia
Emakumeak elkarrizketatzen
Kotoiaren emakumeak balkoia
Kotoiaren emakumeak inaugurazioa ordezkaritza instituzionala eta Bergarako kotoiaren langile ohiak
Fanny Alonsoren lan-taldea eta Bergarako kotoiaren langile ohiak
Fanny Alonso azlpenak ematen erakusketan
Erakusketako sarrera
Erakusketara sartzen
Kotoiaren langile ohia erakusketa ikusten
Zuloaga familia alkatearekin hitz egiten
Zuloaga familia
Erakusketaren eskuorria eskutan
Eskuorria aulki batean

Kotoiaren emakumeak. Bizi istorioak

Erakusketa

 

Kotoiaren Emakumeak erakusketak emakume langileak omentzea du helburu; kasu honetan, Algodonera San Antonio lantegian lan egin zuten emakumek. Arte diziplina desberdinen bitartez (ilustrazioak, poesiak, argazkiak, literatura, moda...) emakume haien bizi istorioak kontatuko dira, haiek bizi zuten guzti hori azalduz.

Proiektu hau hasiera batean, moda proiektu bezala jaio zen, baina pixkanaka kutsu kulturala hartu zuen. Andoainen sortutako proiektu bat da. 1857-1965 urteetan, Andoaien, Algodonera Guipuzcoana izeneko lantegi bat izan zen. Bertan, langileen % 90 emakumeak ziren. Emakume guzti horiei omentzeko eta indartzeko asmotan, jaio zen Kotoiaren Emakumeak erakusketa. Hori, martxoaren 3tik 20ra, egon zen ikusgai Bastero Kulturgunean. Andoaingo ehun-fabrika itxi egin zenean, bertan lan egiten zuten emakume asko Bergarara joan ziren lanera, horregatik, proiektu honen bigarren geltokia Bergara da.

Erakusketa “Totem” (argazkian ikusgai) desberdinez dago osatua, eta bertan, poesiak, argazkiak, ilustrazioak... daude ikusgai. Andoaingo “totemak” txuri kolorekoak dira, Bergarakoak aldiz, urdinak; mahoi koloreari erreferentzia eginez.

Kotoiaren Emakumeak, esposizio jasangarria da. “Totem”ak Irizar fabrikako egurrez eta oihalez daude osatuak. Bestalde, Andoaingo zatiko oihalak, emakume batek eman zizkigunak dira. Horiek Andoaingo Algodonerakoak direla pentsatzen dugu. Bestalde, oihalak zintzilik dauden tutuak, Donostiako “Muchas Telas” dendakoak dira. Erakusketa honetan, berriak diren gauza bakarrak, aluminiozko tutuak dira.

Aipatu dugun bezala, erakusketa honek, “Algodonera San Antonio” lantegian lan egin zuten emakumeen bizi istorioak kontatzen ditu. Horretarako, 8 emakumeekin bildu gara, momentu zaharrak gogoratuz. Esposizioko totem askok QR kode bat daramate emakumeen ahots eta istorioekin. Halaber, istorio guztiak biltzen dituzten hainbat katalogo txiki egongo dira erakusketan.


Bisita gidatuak

Erakusketa bere baitan ondo ulertzen den arren (nahiko dokumentazio egongo da eskuragarri) hainbat bisita gidatu antolatuko dira euskara eta gaztelaniaz. Bisita hauetan, erakusketa azaltzeaz gaindi, hainbat anekdota eta kontu txiki era azaldu dira. Hauek izan dira datak:

  • Uztailak 7, asteazkena, 12etan
  • Uztailak 21, asteazkena, 12etan
  • Uztailak 28, asteazkena, 12etan
  • Abuztuak 4, asteazkena, 12etan
  • Abuztuak 25, asteazkena, 12etan/18:00
  • Irailak 1, asteazkena, 12etan/18:00

* Bisita gidatu guztiak dagoeneko egin dira.

 

Unitate Didaktikoak

Aurretik, Udal Artxiboak, Berdintasuna eta Gazteria, Hezkuntza eta Partaidetza sailak “Ehun lantegiak Bergaran” unitate didaktikoa sortu zuten. Orain, gure erakusketak, hainbat bizi-istorio eta dokumentazioa gehitzen dizkio proiektu horri. Aipatutako unitate didaktikoa hemendik jaitsi daiteke: https://sites.google.com/view/ehunlantegiakbergaran

 

Hitzaldiak

Moda azkarra dela eta, pixkanaka galtzen ari dira garai bateko lanak; adibidez, ehungintza. Emakume hauek egiten zuten lana garrantzian jartzeko, eta bizimodu jasangarria sustatzeko (kontuan izan behar dugu, emakume hauek guztiz modu jasangarrian bizi zirela; arropa haien artean trukatzen zuten, oihalak behin eta berriro konpontzen zituzten...) hainbat hitzaldi proposatzen dugu. Hitzaldi guzti horietan, jasangarritasunari garrantzia emateaz gain, “Algodonera de San Antonio” lantegian haria eta oihala nola lantzen zen azalduko dugu, prozesu guztiak ondo azalduz eta emakumeen testigantzak audio edo bideo moduan jarriz.

Data: 2021eko irailaren 23an, osteguna

Lekua: Seminarixoa

Eskatu gonbidapena hemen: https://seminarixoa.eus/
Gogoratu edukiera mugatua dela.

  • 10:00etan haurrei eskainitako hitzaldia.
  • 18:00etan helduei eskainitako hitzaldia.

Hitzaldia streaming bidez jarraitu ahal izango da hemen: https://youtu.be/0pxDr8PSIlo

 

 

Ikastaroak

Jarraian, kotoiz eginiko ikastaroak proposatzen ditugu. Tailerrak euskaraz eta gaztelaniaz izango dira.

Lekua: Laboratorium

Kotoi lorea: Kotoizko bolatxoak erabiliz, kotoiaren lorea egingo dugu eta dekorazio pieza desberdinak sortuko ditugu.
Adina: 13 urtetik aurrera
Materialak: Kotoia, potoak, zintak, sokak, kola, kartoia
Eguna: 2021.10.02, larunbata
Ordua: 10:30 - 13:30
Izena eman eskaera-orri honetan

Kotoizko kala eta marrazkiak: Kala lorea egingo dugu kotoia erabiliz.
Adina: 6-12 urteko pertsonak
Materiala: Kotoizko diskoak, makilatxoak, guraizeak, kola, egurrezko makilak
Eguna: 2021.09.25, larunbata
Ordua: 10:30 - 13:30
Izena eman eskaera-orri honetan

 

Ikusi erakusketen historikoa

May 28
Jun 20
Lorenzo Ascasibar erakusketan
Lorenzo Ascasibar eta emaztea erakusketan
Lorenzo eta familia erakusketan
Lorenzo Ascasibar eta Jesus Arregi
Udala eta Lorenzo Ascasibar
Lorenzo Ascasibar, alkatea, Rosa errazkin, Miguel okina eta Josu Okina

Lorenzo Ascasibar. Eskultorea atzerabegirakoan

Erakusketa

Laboratorium museoak Lorenzo Ascasibar elgetar eskultorearen inguruko erakusketa prestatu du, eta Aroztegi aretoan ikus daiteke ekainaren 20 arte. Erakusketa hau Udalak artistari egingo dion omenaldiarekin bat dator, eta Miguel Angel Elkoroberezibarrek Lorenzoren inguruan idatzitako liburuaren aurkezpenarekin: Lorenzo Ascasibar: Eskultore baten testigantza. Testimonio de un escultor.

XX. mendearen bigarren erdiko euskal eskultura figuratiboaren adierazgarririk handienetakotzat hartzen dena, ezezaguna da publiko orokorrarentzat.

Gai, tratamendu eta material sorta zabal bateko 700 lan baino gehiago egin zituen Lorenzo Askasibarrrek. Zehaztasun handienarekin eta teknika figuratiboa menderatzen duen eskultoretzat har daiteke. Askasibar bera, Higinio Basterra, Ricardo Iñurria, Joaquín Lucarini, edota Nemesio Mogrobejoren garaiko klasikoetako azkena da.

Erakusketa honetan, bere ibilbide artistiko osoko lanak bildu ditugu, hainbat formatu eta materialetan eginak, baita Estatu Batuetan egindako lan publikoaren zati baten argazkiak ere. Laburbilduz, bere ekoizpen emankorraren laburpen antologiko duzu.

Inaugurazioa maiatzaren 28an izan genuen, Aroztegin bertan.

Gainera, ekimen honetan hasiera-hasieratik parte hartu duen herritarren lan taldeak bisita gidatuak eskaintzen ditu San Pedro elizan Lorenzo Askasibarren Pietatea ezagutzeko. Asteartean, ostegunean eta larunbatean egongo da norbait elizan bisitariei azalpenak emateko. Honi buruzko egutegia galde daiteke Aroztegira deituta.

 

 

Mar 4
May 30
Emakume baten akuarela
Inaugurazioa
Inaugurazioa
Inaugurazioa
Inaugurazioa

30 emakume ahaztezin

Erakusketa

Laboratorium Museoan aurkeztu du Bergarako Udalak Emakumeen Nazioarteko Egunaren testuinguruan antolatu duen egitaraua. Egitarau horren barruan erakusketa berri hau dakartzagu, martxoaren 4tik maiatzaren 30era egongo dena irekia.

Aurkezpenean Rosa Errazkin Laboratoriumeko zuzendariak nabarmendu zuen “akuarelen erakusketa bat baino gehiago da hau. Laboratorium Museoaren izatearekin bat egiten du, izan ere, hau ez da museo soila, jasangarritasuna eta berritasuna oinarri, garapen eragile izatea baitu helburu. Eta ildo horretan, gure historian ekarpen esanguratsuak egin dituzten emakumeak ikusgarri egite horretan eragile izan nahi dugu”.

Erakusketa honen jatorria liburu batean dago, Izaskun Landaida Emakundeko zuzendaria azaldu duenez. “Emakundek 30 urte bete zituenean, zerbait berezi egin nahi izan genuen eta pentsatu genuen gure herriko 30 emakumeren oroimena berreskuratzea eta liburu batean jasotzea. Horretarako Elena Ciordia artistak 30 akuarela egin zituen.” Liburuan jasotako akuarelekin egin da erakusketa et ibiltaria izateko jaio zen.

Akuareletan agertzen diren emakumeak askotarikoak dira, zientzialariak, musikariak, margolariak, bertsolariak, politikariak, idazleak, argazkilariak, irakasleak, kirolariak…. Gure herriko historiari ekarpen garrantzitsuak egin dizkioten emakumeak dira, “baina gure asmoa ez da izan eremu publikoan bakarrik nabarmendu diren emakumeak omentzea. Guk erakusketa honekin 30 emakume hauen lana goraipatzeaz gain, nabarmendu nahi dugu eta omenaldi bat egin nahi diegu hain publikoak eta hain ikusgarriak izan ez diren beste lanetan ibili diren emakume guztiei. Gure gizarterako guztiz beharrezkoak eta funtsezkoak diren lanak egin dituztelako eta ez dutelako jaso merezi zuten aitortza publikoa”, esan du Emakundeko zuzendariak.

Beste hainbat emakumeren izenak jasotzeko proposamena ere egiten da erakusketan. Panel bat dago bisitariek beste hainbat emakume ahaztezinen izenak, argazkiak, istorioak ekarri ditzaten. Ez bakarrik erakusketara, sare sozialen bitartez ere egingo da izenen jasotze hori #emakumeahaztezinak #mujeresinolvidables traolaren bitartez.

Ikusi erakusketen historikoa

 

Oct 30
Jan 24
Aretoa jenderik gabe
Eduardo Alfaro, Gorka Artola, Mari Cruz Gonzalo, Ekaitz Aranberri eta Rosa Errazkin
Eduardo Alfaro, Gorka Artola, Juan Martin Elexpuru, Xabier Aizpuru, Juan Antonio Iturbe eta Iñaki Esparza
Prentsaurrekoa

Heriotzarako erromatar ohiturak Soriako Tierras Altas eskualdean. Euskararen aztarnak antzinako epigrafian

Erakusketa

ERAKUSKETA LUZATU DUGU, 2021EKO URTARRILAREN 24 ARTE.


HITZALDIAK ETA BISITA EDUARDO ALFAROREKIN

Eduardo Alfaro, arkeologian doktorea Valladolideko Unibertsitatetik, erakusketa honen komisarioa, hitzaldiak emango ditu gaiari buruz. Parte-hartzaileek hilarri hauek hobekien ezagutzen dituen ikerlaria entzun ahal izango dute eta ondoren, edo goizago, piezak ikusi museoan:

Ikusi Seminarixoaren ezaugarriak

 

URTARRILEKO BISITA GIDATUAK

Orain, Eduardo Alfaroren formatu txikiko hitzaldiak bukatu direla, bisita gidatuak antolatu ditugu, museoko teknikari batek gidatuak, data eta ordu hauetan:

  • Urtarrilak 7, osteguna
  • 5etan (en euskera). EGINDA.
  • 6tan (en castellano). EGINDA
  • Urtarrilak 8, ostirala
  • 5etan (en castellano). EGINDA
  • 6tan (en euskera). EGINDA
  • Urtarrilak 14, osteguna
  • 5etan (en euskera). BETETA.
  • 6tan (en castellano). BETETA.
  • Urtarrilak 15, ostirala
  • 5etan (en castellano). BETETA
  • 6tan (en euskera).

Oharra: goiko zerrenda hori ez da automatikoki eta berehala eguneratzen.

Zer da erakusketa hau?

Harrian egindako idazkunei esker, lehen mendeetan bizi izan ziren pertsonei buruzko zerbait ezagutu dezakegu.

Soriako Tierras Altasen idatzizko dokumentu horietako asko aurkitu ditugu: latinez idatzita daude, baina aldi berean, latinez, zeltikoz eta euskararen forma zahar batean dauden izenak irakur ditzakegu.

Tierras Altasen topatutako I. eta III. mende bitarteko 40 estela eta hilarrien artean sei bildu ditugu: lagin adierazgarri bat. Euskararen historiarako, Soriako Tierras Altas Lurretakoa funtsezko multzoa da, handiena, Pirinioen hegoaldean aurki daitekeen euskal-akitaniar antroponimiari dagokionez.


SORIAKO TIERRAS ALTAS ESKUALDEA

Tierras Altas eskualdea, edo “La Sierra”, bertako biztanleek ezagutzen duten bezala, Soria probintziako ipar-ekialdean eta Ebroren arroan dago. Mendiz eta sakanez betetako lurraldea da. Burdin Aroan kultura zeltiberiarraren eremuan kokatzen zen. Aldi hori amaitzean, erromanizazioan, administrazio berriak Tarracon (Tarragonan) hiriburua zuen Tarraconensis Citerior probintzian sartu zuen eskualde hau.

INSKRIPZIOEN TAILERRA

Hiri guztietan eta eskualde batzuetan sortu ziren tailerrak inskripzioak egiteko. I. eta II. mendeetan,  Tierras Altasekoak hildakoentzako estelak egin zituen batez ere. Tokiko tradizioak eta moda erromatarrak konbinatu zituzten eta oso estilo berezia eta eskema errepikakorrak erabili zituzten.

Eskema horiek eta baliatu zituzten osagaiek beren esanahia eta izateko arrazoia zituzten, erakusketa honetan ikusiko duzun bezala.

ESTELETAKO JENDEA

Lurralde horretako jendearen erroa haien izen indigenetan islatzen da. Duela hamarkada bat inguru arte, antroponimo horiek iberiarren kulturari lotuta ikusten ziren, baina geroztik beste hizkuntza eremu baten arabera interpretatu dira: euskal-akitaniera, egungo euskararen aurrekaria izango zen hizkuntza edo hizkuntza multzoa.

HISTORIA DUEN ERAKUSKETA

Erakusketa hau Yanguasko Santa Cruzen egon zen, Tierra Altas udalerrian, 2019an. Orain, hango lagin bat Bergaran bisitatu ahal izango da bi hilabetez.

Nov 8
Oct 12
Naturako 90 elementu kimikoak eta hauek duten desagertzeko arriskua
Elementu kimikoen kuboak

TAULA PERIODIKOA: unibertsoa osatzen duten elementuak

Erakusketa

Nazio Batuen Erakundeko Batzar Nagusiak honela aldarrikatuta 2019. urtea Taula Periodikoaren Nazioarteko Urtea da (#IYPT2019) izan ere, aurten 150 urte betetzen ditu Dimitri Ivanovich Mendeleiev errusiar zientzialariak 1869. urtean sortutako elementu kimikoen taula periodikoak. Taularen azken bertsio honetan, elementuak bakoitzaren atomoen ezaugarrien arabera antolatzen dira.

Erakusketa honetan ezagutarazi nahi dugu zenbaterainoko garrantzia izan duen Taula Periodikoaren asmakuntzak, baina, aldi berean, Elhuyar anaien aldeko omenaldia ere bada; izan ere, 1783. urtean Elhuyar anaiek wolframa isolatzea lortu zuten hemen, Bergaran, 1778. urtean, Bergarako "Seminario Patrióctico Bascongado" erakundean sortutako Laborategi Kimikoan.
 

1. Aretoa: Taula periodikoaren bilakaera

Taula periodikoaren sorrera zientziaren historiako jazoera adierazgarrietako bat da. Lehendabiziko aretoan taula periodikoa dago erakusgai modu interaktiboan. Hala, haren funtzioa eta haren bilakaera azaltzen dira egun duen konfiguraiora iritsi arte. Gainera, hura osatzen duten elementu kimiko bakoitzaren ezaugarraik ageri dira.

2. Aretoa: Wolframaren aurkikuntza eta Elhuyar anaiak

Ikerketa zientifikoak gertaera, datu, erlazio edo lege berriak ematea proposatzen du. Bergaran Elhuyar anaiek wolframio isolatzea lortu zuten 1783. urtean metodo zientifiko bat erabiliz. Bigarren eremu honetan wolframioaren aurkikuntza eta Bergarak aurkikuntza horretan izandako garrantzia jorratzen dira.

3. Aretoa: Oparotasunaren taula

Azken areto honetan ezagutuko dugu Kimikako Europako Elkarteak (EuChemS) sortu eta Europako Parlamentuan 2019an aurkeztutako Oparotasunaren Taula. Taula periodiko horretan elementu kimiko naturalak jasotzen dira eta horietako bakoitza Lurrean oparoa ala urria den islatzen da. Oparotasunaren taula lagungarri izango zaigu zein baliabide babestu behar ditugun ulertzeko, izan ere, datozen urteetan horien hornidura arrisku larrian dago.

Ikusi erakusketen historikoa

 

Jun 1
Sep 17
Biribilak mendietan erakusketaren eskuorria azala

Biribilak mendietan

Erakusketa

2019ko maiatzaren 31an, inauguratu zen 'Biribilak mendietan. Seles, kortak, saroiak' Laboratorium Museoan.

Erakusketa hau '750 urte eta aurrera, Bergarako hiribilduaren aurretik' programaren barruan kokatu zen. Egilea Euskal Herriko Museoa izan zen, Bizkaiko Foru Aldundiak laguntzarekin, eta honen helburua izan zen kortek Euskal Herriko nekazaritzan izan duten garrantzia ezagutzera ematea. Jarduera hau Erdi Arotik datorren praktika horren gaineko ikerketa baten emaitza izan zen, hain zuzen ere, Euskal Herriko mendietan biribil formakoak diren eta tamaina handiko harri baten inguruan trazatu diren lursail berezi horiek aztertu zituena.

Bergarako kasuan, udalerriko XVIII. mendeko dokumentu garrantzitsuak gehitu zitzaizkien erakusketari. Agiri horietan azaltzen da saroeien jatorria, egitura, neurketa moduak eta mugarriak; bai eta horien tipologia, erabilera anitzak, kokapena eta historian izan duten garapena, besteak beste. Muestrak jasota ditu XVII eta XVIII. mendeetako krokis originalak, biribilei buruzko antzinako testu eta dokumentuak, kortarri edo haustarri deritzoten garaiko mugarriak eta abar. Hori guztiaz gain, airetiko argazki, kartografia, ikus-entzunezko eta panel askok hornitzen dute esposizioa.

Jan 25
May 5
Energiaren erakusketaren eskuorriaren barnealdea
Energiaren erakusketaren eskuorriaren kanpoaldea